Oleśnica ma 769 lat czy… ponad 1000?

Pasjonat historii Oleśnicy Remigiusz Szczuraszek opublikował ciekawe informacje dotyczące początków naszego miasta. Dziś Oleśnica kończy 769 lat. Ile ma faktycznie?

Za niepodważalną datę pierwszego wzmiankowania Oleśnicy można przyjąć rok 1230. Wówczas to Henryk Brodaty w dokumencie wystawionym w Oleśnicy wspomina jako proboszcza kościoła świętego Jana Ewangelisty w Oleśnicy mistrza Tomasza, kanonika wrocławskiego, kanclerza księcia Henryka Brodatego. To oznacza, że wówczas istniała miejscowość Oleśnica, parafia i kościół św. Jana, który musiał przynosić niemałe dochody i zajmować eksponowane miejsce w diecezji wrocławskiej i księstwie.

Wcześniej Oleśnica była osadą targową. Opierała się na prawie książęcym, a więc przepisach i zwyczajach, które w podobnego typu ośrodkach pramiejskich poprzedzały przyjęcie prawa niemieckiego. W skład prawa książęcego wchodził m. in. „mir targowy” czyli utrzymywanie porządku podczas targów, a także funkcjonowanie w osadzie pełnomocnika księcia, który nie tylko w jego imieniu zarządzał nią, ale także wykonywał funkcje sądownicze i zapewniał bezpieczeństwo ludności zamieszkującej osadę.

Jeszcze wcześniej, w starożytności Oleśnicy sprzyjało korzystne położenie geograficzne, a zwłaszcza przebiegające tędy ważne szlaki handlowe – przede wszystkim odnoga tzw. szlaku bursztynowego, wiodąca z Imperium Rzymskiego, poprzez Pragę, przełęcz kłodzką, Wrocław, Oleśnicę, Kalisz do wybrzeży Bałtyku. Początek jej powstania nie jest do końca znany ale pierwsze stwierdzone badaniami archeologicznymi osady zaczęły powstawać na ziemi oleśnickiej dość wcześnie, bo już w młodszej epoce kamienia, tzw. neolicie. Ślady osadnictwa z tego okresu, a zwłaszcza z ok, lat 2200-2000 p.n.e., znajdowano m.in. w Kiełczowie, Poniatowicach i Zawidowicach.

Ciągłość rozwoju osadnictwa potwierdzają też znaleziska (m.in. cmentarzyska) z epoki brązu odnajdowane m.in. w Bystrem, Dobrej, Dobroszycach, Grabownie Wielkim, Kiełczowie, Kruszowicach, Smolnej, Smardzowie, Wabienicach, a także na terenie dzisiejszego miasta Oleśnica. Osady te budowała ludność prasłowiańska tzw. kultury łużyckiej. Tak więc Oleśnica spokojnie może mieć i ponad tysiąc lat.

Remigiusz Szczuraszek