Więcej niż OZE – jak mądrze zaplanować energetyczną przyszłość gminy?

Odnawialne Źródła Energii (OZE) powstają w zależności od lokalnych warunków, dostępności terenów i możliwości przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. Po zbudowaniu stają się elementem lokalnej infrastruktury energetycznej, wspierając transformację energetyczną regionu.

Kluczowe znaczenie ma odpowiednie zaplanowanie inwestycji. Aby w pełni wykorzystać jej potencjał, należy już na etapie przygotowania inwestycji analizować możliwości lokalnego odbioru energii, magazynowania nadwyżek oraz współpracy pomiędzy wytwórcami energii a odbiorcami.

Takie podejście pozwala patrzeć na OZE nie tylko jak na pojedyncze inwestycje, ale jak na element szerszego systemu wspierającego rozwój gminy.

W sytuacji, gdy wiele gmin ma problemy budżetowe rozwój lokalnej spółdzielni energetycznej dla samorządów może oznaczać większą efektywność energetyczną i możliwość ograniczania kosztów funkcjonowania gminnych obiektów.

„Jak połączyć inwestycje, lokalne zasoby i współpracę z inwestorami? To jest pytanie, które wymaga odpowiedzi. Energia produkowana lokalnie może stać się jednym z fundamentów nowoczesnej i bardziej odpornej gminy. O tym, czy tak się stanie, zdecydują nie tylko dostępne technologie, lecz przede wszystkim jakość planowania, odpowiedzialność partnerów i umiejętność połączenia interesów inwestorów z długofalowymi potrzebami lokalnej społeczności” – mówi Małgorzata Żmijewska – Kukiełka, prezes Fundacji Green Transition Hub.

Magazynowanie energii – sposób na lepsze wykorzystanie energii

Jednym z wyzwań związanych z OZE jest zmienność ich produkcji. Instalacje fotowoltaiczne wytwarzają najwięcej energii w ciągu dnia, natomiast zapotrzebowanie na prąd w wielu budynkach i gospodarstwach domowych utrzymuje się również wieczorem. Produkcja energii wiatrowej zależy z kolei od aktualnych warunków pogodowych.

Rozwiązaniem mogą być magazyny energii, które pozwalają przechowywać część wyprodukowanej energii i wykorzystywać ją w późniejszym czasie. Nie jest ono rozwiązaniem wszystkich problemów, ale może znacząco zwiększyć efektywność dobrze zaprojektowanego systemu OZE. Dzięki magazynom energii możliwe jest lepsze dopasowanie produkcji do zapotrzebowania i ograniczenie oddawania nadwyżek do sieci w niekorzystnych momentach.

Dla gmin szczególnie interesujące mogą być magazyny współpracujące z instalacjami OZE przy szkołach, urzędach, obiektach sportowych, oczyszczalniach ścieków czy innych obiektach komunalnych. W zależności od projektu i zastosowanych rozwiązań mogą one pomóc w ograniczaniu kosztów energii oraz poprawie bezpieczeństwa zasilania.

Jak gmina może korzystać z energii produkowanej lokalnie?

Jedną z możliwości jest rozwijanie współpracy pomiędzy samorządem, przedsiębiorcami, mieszkańcami i inwestorami. Samorząd może rozpocząć od analizy zużycia energii we własnych obiektach, których zapotrzebowanie na energię można dokładnie określić i zaplanować takich jak szkoły, urzędy, ośrodki kultury, obiekty sportowe, stacje uzdatniania wody i oczyszczalnie ścieków. Zestawienie tych potrzeb z możliwościami lokalnej produkcji pozwala wytypować obiekty, w których inwestycje mogą przynieść największe korzyści.

Kolejnym krokiem może być współpraca z inwestorami zainteresowanymi budową instalacji OZE i magazynów energii. W zależności od przyjętego modelu możliwe jest między innymi zawieranie umów na dostawy energii, rozwijanie instalacji na terenach należących do samorządu, tworzenie projektów partnerskich czy uczestnictwo w inicjatywach takich jak klastry energii i spółdzielnie energetyczne.

Szczególnie istotne jest dopasowanie modelu współpracy do rzeczywistych potrzeb lokalnych odbiorców. Energia wyprodukowana na terenie gminy może przynosić największe korzyści wtedy, gdy projekt uwzględnia zarówno możliwości jej wytwarzania, jak i warunki jej odbioru, rozliczania i ewentualnego magazynowania.